Het Slimme Handelsbedrijf begrijpt de gevolgen van de Europese verkiezingsuitslag.
Het Europese parlement heeft na de verkiezingen van begin deze maand een stap naar rechts gezet. Nationalistische partijen hebben terrein gewonnen ten opzichte van de groene en liberale partijen. De overwinning was minder groot dan eerder werd voorspeld. Toch zal het Europese beleid in de komende jaren veranderen. Dit zijn de drie belangrijkste gevolgen van de verkiezingsuitslag voor het Europese handelsbeleid.
1. Onzekere handelsovereenkomsten
De grootste spanningen gaan ontstaan rondom de samenwerking tussen de EU en andere landen. De winst van nationalistische partijen zal de Europese plannen voor handelsovereenkomsten bemoeilijken. Rechtse partijen zien liever dat de Europese grenzen gesloten blijven voor producten van buiten de EU. De ambitie om handelsovereenkomsten te sluiten met Mexico, Australië en het Zuid-Amerikaanse blok Mercosur komt daarmee in onzeker vaarwater.
De partijen in het Europese parlement zullen met name clashen als het gaat over Mercosur. Al meer dan tien jaar wordt er in de EU gewerkt aan een overeenkomst. Na de verkiezingswinst van de Argentijnse president Milei, is de Europese verkiezingsuitslag een volgend obstakel voor de beoogde samenwerking. Er lijkt dus voorlopig geen handelsovereenkomst te komen met Zuid-Amerika, en ook de samenwerkingen met Mexico en Australië zullen op een laag pitje komen te staan.
2. Geen verandering ten opzichte van China en de VS
De Europese positie tegenover China zal vermoedelijk niet veranderen. Doordat de spanningen al een tijdje oplopen, vinden de meeste Europese politici het gerechtvaardigd om een stevig standpunt in te nemen. De rechtse partijen geven doorgaans de voorkeur aan vriendschappelijke relaties, maar ook zij zien het gevaar in China. Bovendien is de afhankelijkheid van Chinese producten hen een doorn in het oog. Het Europese beleid blijft dus gekenmerkt worden door kritische geluiden en de ambitie om onafhankelijker te worden van China.
Ook tegenover de Verenigde Staten zal Europa zich hetzelfde blijven opstellen. De handelspolitiek van president Biden is sterk gericht op het beschermen van Amerikaanse belangen. Daarmee verschilt hij niet sterk van Donald Trump, die niet alleen zijn voorganger, maar mogelijk ook zijn opvolger is. Dus ongeacht wie er in het Witte Huis zit, Europa zal niet teveel rekenen op samenwerking met de VS.
3. Minder idealisme
Het Europese economische beleid is doorgaans overal ter wereld te merken. De EU heeft in het verleden wetgeving ingevoerd die dit zogenaamde ‘Brusseleffect’ uitbuit. Er werd economisch beleid gemaakt dat (deels) als doel had om het gedrag van handelspartners te veranderen. Bijvoorbeeld door afspraken over arbeidsomstandigheden en ontbossing op te nemen in een handelsovereenkomst.
De verwachting is dat het Brusseleffect de komende jaren minder aanwezig zal zijn. De rechtse partijen zullen pleiten voor een minder idealistisch beleid. Het klimaat zal bijvoorbeeld een kleinere rol spelen in de onderhandelingen met handelspartners van buiten de EU. Het kan daardoor eenvoudiger worden om een samenwerking aan te gaan. Maar dat is dan wel op voorwaarde dat de rechtse partijen überhaupt willen samenwerken.
Het EU-handelsbeleid tot aan 2029
De Europese verkiezingen zullen leiden tot een verandering in de positie van de EU ten opzichte van de internationale samenleving. Die verandering zal wel kleiner zijn dan aanvankelijk werd voorspeld. Ten opzichte van China en de VS verandert er vermoedelijk weinig. De EU zal wel minder happig zijn op het aangaan van handelsovereenkomsten, wat met name de Mercosur-deal zal bemoeilijken. Daartegenover staat dat het Europese economische beleid minder idealistisch wordt, waardoor bepaalde samenwerkingen mogelijk eenvoudiger tot stand komen.
Voor handelsbedrijven betekent de Europese verkiezingsuitslag dat het huidige beleid niet drastisch zal veranderen. Er komen waarschijnlijk geen nieuwe handelsovereenkomsten terwijl de huidige samenwerkingen blijven bestaan. Enerzijds komen er geen nieuwe kansen in de vorm van handelsovereenkomsten, anderzijds is het gebrek aan verandering goed nieuws voor de handel.